Witaj

Portal:Religioznawstwo – Wiki

Portal:Religioznawstwo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj

Religioznawstwo w polskojęzycznej Wikipedii

Symbole religijne

Niniejsza strona stanowi portal dla wszystkich Wikipedystów zainteresowanych religiami całego świata.

Ma on za zadanie ułatwić autorom i czytelnikom dostęp do najciekawszych artykułów z dziedziny religioznawstwa.

Wszelkie sprawy dotyczące działalności tego portalu omawiane są na stronie jego dyskusji.


Jeżeli chcesz edytować tę stronę przejdź tutaj.

Zobacz też...

Portale poszczególnych religii:

BUDDYZM • CHRZEŚCIJAŃSTWO • HINDUIZM • ISLAM • JUDAIZM • KONFUCJANIZM • SZINTOIZM • TAOIZM


Inne portale o tematyce religijnej:

Anglikanizm • Biblia • Cerkwie • Boże Narodzenie • Karaimi • Katolicyzm • Mariawityzm • Pallotyni • Prawosławie • Protestantyzm • Reformacja • Ruch Świętych w Dniach Ostatnich • Synagogi • Święci • Watykan • Zakony


Portale o tematyce związanej z religioznawstwem:

ANTROPOLOGIA • ATEIZM • FILOZOFIA • PSYCHOLOGIA • WOLNOMULARSTWO

Artykuł na medal

Metropolita dionizy waledyński 1928.jpg

Dionizy, imię świeckie: Konstantyn Nikołajewicz Waledyński[1] (1879-1960) – biskup Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego. Od 1923 zwierzchnik Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego z tytułem metropolity warszawskiego i całej Polski. Doprowadził do pomyślnego końca starania o autokefalię Kościoła prawosławnego w Polsce z pominięciem Kościoła Rosyjskiego. Urząd sprawował do 1946, kiedy został usunięty przez władze stalinowskie i osadzony w areszcie domowym.

8 lutego 1923 metropolita Jerzy został zastrzelony w swojej rezydencji przez archimandrytę Smaragda, przeciwnika autokefalii dla Kościoła w Polsce[2]. Arcybiskupowi Dionizemu, jako najstarszemu z pozostałych biskupów, zostało powierzone pełnienie obowiązków locum tenens metropolity warszawskiego[3]. Jeszcze w tym samym miesiącu został wybrany nowym metropolitą, a następnie intronizowany[2].

13 czerwca 1945 Dionizy zaadresował do Bolesława Bieruta memoriał, w którym zadeklarował swoją lojalność wobec polskich władz i poinformował o powrocie do pełnienia obowiązków zwierzchnika PAKP. Twierdził również, że jego współpraca z władzami Generalnej Guberni była wywołana koniecznością zadbania o potrzeby religijne ludności prawosławnej poprzez niedopuszczenie do likwidacji Kościoła. Najprawdopodobniej ostateczna decyzja co do przyszłych losów metropolity Dionizego zapadła na jesieni 1946, kiedy minister sprawiedliwości Henryk Świątkowski przebywał z wizytą w Moskwie, w czasie której rozmawiał z przewodniczącym Rady ds. Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego. Owocem rozmowy tej był memoriał "Sprawa Kościoła Prawosławnego w Polsce", w którym Świątkowski zawarł m.in. postulat zorganizowania wyborów nowego zwierzchnika PAKP[4]. Metropolita zdążył jeszcze powołać do życia Prywatne Studium Teologii Prawosławnej przy Katedrze Metropolitalnej, zanim został osadzony w areszcie domowym 25 lutego 1948[5].


Artykuł miesiąca

Ten-sqúat-a-way.jpg

Medicine man (ang. dosłownie: człowiek leczący, medyk lub osoba zajmująca się lekami) – termin określający osobę zajmującą się leczeniem i pełniącą rolę duchową w tubylczych społecznościach Ameryki Północnej (a czasem także Afryki). W plemionach Indian północnoamerykańskich osoby określane ogólnie jako medicine mani pełniły (i czasem pełnią po części nadal) różne – czasem zbliżone, choć nie identyczne, a czasem wyspecjalizowane – funkcje społeczne i religijne.

Medicine man często – nie zawsze w pełni zasadnie – utożsamiany bywa z szamanem[6]. Do znanych z kart historii medicine manów zaliczyć można przywódcę zwycięskiego powstania antyhiszpańskiego Popé, proroka Tenskwatawę (brata Tecumseha), Wovokę (twórcę Tańca Ducha), Czarnego Jastrzębia, Geronima, Totanka Yotankę i Quanaha Parkera, którzy dzięki swym zdolnościom byli zarazem wodzami plemiennymi.

Do podstawowych zadań medicine mana (w różnych kulturach przeważali albo mężczyźni, albo kobiety) należało zwykle pośredniczenie w kontakcie ze światem nadprzyrodzonym, zabieganie o pomoc duchów (a także zjawisk i elementów świata przyrody) dla całej społeczności, doradzanie w ważnych sprawach ogólnych i indywidualnych oraz leczenie chorych. Złożoność praktyk, procedur i rytuałów w poszczególnych plemionach była różna, ale by zostać medicine manem, należało zazwyczaj mieć rodzaj powołania (zwykle związany z doznaniem wizji), przejść wieloletnią praktykę pod okiem nauczyciela – starszego medicine mana (mężczyzny lub kobiety), zostać członkiem stowarzyszenia skupiającego innych medicine manów oraz zyskać aprobatę swojej wspólnoty, potwierdzoną skutecznym pełnieniem określonych kulturowo funkcji. Wbrew rozpowszechnionym stereotypom, zostanie medicine manem nie zawsze musiało się wiązać z rytuałem inicjacji, a bycie nim – ze stosowaniem substancji narkotycznych, czarnej magii, transu czy iluzji.


Ilustracja miesiąca

Ares, rzymska kopia rzeźby greckiej wykonanej przez Alkamenesa w V w. p.n.e.)

Postacie

Dob Beer Meisels (Beyer).jpg

Dow (Dov, Dob) Ber (Beer, Berisz, Berush) Meisels (1798-1878) - rabin krakowski, następnie warszawski, opowiadał się za udzielaniem poparcia przez Żydów Polakom walczącym z Rosjanami, sympatyzował z powstaniami narodowowyzwoleńczymi.

Od 1832 roku był naczelnym rabinem krakowskim, brał także udział w powstaniu krakowskim w 1846 roku. W tym czasie też znajdował się w ciągłym sporze z Senatem Wolnego Miasta Krakowa, walcząc o zniesienie przepisów dyskryminujących Żydów. W 1848 roku wydał odezwę do Żydów polskich, w której wzywał ich do poparcia dążeń uczestników Wiosny Ludów.

W 1856 roku Meisels został nadrabinem w Warszawie. Stało się tak dzięki poparciu, jakie udzielili mu działacze i zwolennicy ruchu asymilacyjnego. Od tego czasu w synagogach warszawskich wzywał po polsku do jedności Żydów z Polakami w walce wyzwoleńczej. Kiedy wybuchło powstanie styczniowe w 1863 roku został zmuszony przez władze carskie do opuszczenia Królestwa Polskiego. Przebywał między innymi w Wiedniu. Kilka lat później pozwolono mu wrócić, ale od tego czasu jego działalność była już ściśle kontrolowana.

Pochowany na cmentarzu żydowskim przy ulicy Okopowej w Warszawie (kwatera 1, rząd 6)[7][8]. Jego pogrzeb przerodził się w ogromną manifestację polsko-żydowskiej jedności wobec carskiego ucisku.


Ciekawostki

Czy wiesz, że...



Strony przeglądowe

Przegląd zagadnień z zakresu religii, atrybuty bogów, bogowie rzymscy, bogowie słowiańscy, bogowie starożytnego Egiptu, demony słowiańskie, drzewo genealogiczne bóstw greckich, lista dynastii chasydzkich, lista postaci z mitologii indyjskiej, lista upadłych aniołów, miejsce święte, sanktuaria chrześcijańskie, sanktuaria maryjne, podział administracyjny Kościoła katolickiego w Polsce, Wielka Bogini

Glosariusze: glosariusz buddyjski, glosariusz chrześcijaństwa, glosariusz hinduizmu, glosariusz islamu, glosariusz judaizmu

Duchowni: arcybiskupi Canterbury, arcybiskupi gnieźnieńscy i prymasi Polski, biskupi Kościoła Starokatolickiego Mariawitów, Biskupi warszawscy i bielscy (prawosławni), kardynałowie, kardynałowie biorący udział w konklawe w 2005, metropolici i patriarchowie Moskwy, prawosławni patriarchowie Aleksandrii, patriarcha Konstantynopola, poczet papieży, polscy biskupi katoliccy

Artykuły kontrowersyjne

Artykuły, które z różnych przyczyn uznano za kontrowersyjne lub wymagające neutralnego ujęcia tematu: Alojzije Stepinac, Anneliese Michel, Aśoka, bazylika katedralna Opieki Najświętszej Maryi Panny w Radomiu, Báb, Ciało Kierownicze Świadków Jehowy, czyściec, diecezja chełmska (unicka), dowodzenie istnienia Boga, duchowieństwo, duchowość chrześcijańska, Edgar Cayce, ekskomunika, eksterioryzacja, Falun Gong, Gaston Tremblay, Gendun Czokji Nima, gmina żydowska w Raciborzu, Jadwiżanki wawelskie, Józef Śleboda, kabała, Kaplica i Kościół św. Barbary w Warszawie, Kazimierz Konowrocki, klasztor Szaolin, Kościół katolicki w Polsce, Kościół św. Jana Chrzciciela w Przeciszowie, Kościół i klasztor OO. Bernardynów pw. św. Barbary w Przeworsku, Krucjata Wyzwolenia Człowieka, Księga Micheasza, Magdalena Hutin, magia, mahasamadhi, Malachi Martin, Mar Abraham, Mar Ahha, Matka Teresa z Kalkuty, Michalina Jozafata Hordaszewska, montaniści, Nowa Synagoga w Segedynie, Nowy Cmentarz Żydowski we Wrocławiu, okultyzm, Osho (Bhagwan Shree Rajneesh), Papaji, Parafia Matki Bożej Królowej Polski w Nisku, Parafia Przemienienia Pańskiego w Mrągowie, Pielgrzym (czasopismo), rekolekcje, religie teocentryczne, Rycerze Kolumba, Salezjański Wolontariat Misyjny "Młodzi Światu", sasana, satanizm laveyański, Sobór laterański V, Stanisław ze Szczepanowa, Stanisław Szpetnar, Sun Myung Moon, Szabat, Świadkowie Jehowy w Polsce, Tenzin Delek Rinpocze, Teodor Haase, Teodoret z Cyru, Teresa z Ávili, Trójca Święta, William Ockham, Yasodharā, zen.

Tematy kontrowersyjne: Dyskusja:Inkwizycja, Dyskusja:Krytyka papieża Jana Pawła II, Dyskusja:Moherowe berety, Dyskusja:Przestępstwa seksualne w Kościele katolickim, Dyskusja:Radio Maryja, Dyskusja:Świadkowie Jehowy, Dyskusja:Tadeusz Rydzyk.

Ostatnie zmiany tematyczne

Na poniższych stronach można śledzić ostatnie edycje artykułów związanych z daną tematyką. Nie są to pełne dane - pokazują zmiany tylko w artykułach zapisanych w stronach przeglądowych.

Religia - Buddyzm - Chrześcijaństwo - Hinduizm - Judaizm - Islam - Synagogi w Polsce

Pełne dane o zmianach z ostatnich 24 godzin w artykułach z kategorii Religioznawstwo (dotyczy również podkategorii) [1]

Do zrobienia...

Jeśli chcesz współtworzyć wikiportal Religioznawstwo, budując przy tym i rozszerzając zasoby polskiej Wikipedii, pomóż nam opisując lub rozwijając poniższe artykuły.

Oto niektóre rzeczy, które zostały do zrobienia:

Religia w siostrzanych projektach

Religia na Wikibooks Religia na Wikicytatach Religia na Wikiźródłach Religia na Wikinews Religia na Wikicommons
Darmowe podręczniki Kolekcja cytatów Teksty źródłowe Serwis informacyjny Grafiki
Wikibooks-logo.svg Wikiquote-logo.svg Wikisource-logo.svg Wikinews-logo.svg Commons-logo.svg

Inne portale tematyczne na polskojęzycznej Wikipedii

Portal.svg
Przypisy
  1. ↑ Dokładna transliteracja nazwiska z języka rosyjskiego powinna brzmieć Waledinskij. W publikacjach naukowych upowszechniła się jednak spolszczona wersja Waledyński.
  2. ↑ 2,0 2,1 А. К. Свитич: ПРАВОСЛАВНАЯ ЦЕРКОВЬ В ПОЛЬШЕ И ЕЕ АВТОКЕФАЛИЯ (ros.). [dostęp 27 sierpnia 2009].
  3. ↑ A. Mironowicz: Kościół prawosławny na ziemiach polskich w XIX i XX wieku. s. 102. 
  4. ↑ K. Urban: Kościół prawosławny w Polsce 1945-1970. s. 69. 
  5. ↑ K. Urban: Kościół prawosławny w Polsce 1945-1970. s. 71. 
  6. ↑ Jeffrey R Gudzune: Shaman and the Medicine Men (ang.). [dostęp 22 stycznia 2009].
  7. ↑ Grób Dow Bera Meiselsa w bazie danych Cmentarza Żydowskiego przy ul. Okopowej w Warszawie
  8. ↑ Cmentarze m. st. Warszawy. Cmentarze żydowskie. Warszawa: Rokart, 2003. ISBN 83-916419-3-7. 

Home Page, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

demon Zbiorniki na wodę kuligi wisła opisy torebka venezia