Portal:Bułgaria

Strony tego portalu nie były od dłuższego czasu aktualizowane i zostały przeniesione do archiwum do czasu znalezienia właściwego opiekuna.
Możesz reaktywować ten projekt – zaktualizuj informacje tu zawarte i zdejmij ten szablon. Do współpracy nad tworzeniem portalu warto zaprosić co najmniej kilka osób. Jeżeli potrzebujesz pomocy, zgłoś się do innych wikipedystów o pomoc lub zapytaj w kawiarence.

Witaj na Portalu: Bułgaria

Добре дошли!

Portal: Bułgaria • • • Портал: България

Bułgaria (bułg. България, Република България), państwo położone w południowo-wschodniej Europie, na Bałkanach. Graniczy z Serbią oraz Macedonią od zachodu, Grecją i Turcją od południa, Morzem Czarnym od wschodu i Rumunią od północy. Stolicą Bułgarii jest Sofia (София).

Co najmniej od VI wieku tereny dzisiejszej Bułgarii były zamieszkiwane przez plemiona słowiańskie, które ok. 680 roku zostały podbite przez Protobułgarów. Państwo bułgarskie zostało założone w 681 roku przez chana Asparucha. Rozległy i potężny kraj został ostatecznie podbity w roku 1018 przez Cesarstwo Bizantyńskie. Bułgaria odzyskała częściową suwerenność dopiero 3 marca 1878, kiedy po klęsce Turcji w wojnie z Rosją sporządzono traktat pokojowy w San Stefano. Przewidywał on utworzenie Wielkiej Bułgarii, będącej wciąż wasalem Turcji, ale bez prawa stacjonowania w niej wojsk tureckich. W granicach wielkiego państwa miały się znaleźć, oprócz samej Bułgarii, Tracja i Macedonia bez Salonik. W 1908 roku, po przyłączeniu Rumelii Wschodniej, Bułgaria stała się w pełni niepodległym cesarstwem z Ferdynandem I Koburgiem na tronie. Znaczną część terytorium Bułgarzy utracili w wyniku wojen bałkańskich (1912-1913). To było zresztą powodem przystąpienia do I wojny światowej po stronie państw centralnych. Klęska Niemiec spowodowała, że Bułgaria po raz kolejny straciła cenne ziemie (traktat z Neuilly-sur-Seine). W II wojnie światowej Bułgaria wspierała III Rzeszę. Zajęcie w 1944 kraju przez Armię Czerwoną spowodowało obalenie monarchii i ustanowienie republiki ludowej. Ponad pięćdziesięcioletnie rządy komunistów skończyły się po pierwszych wolnych wyborach 13 października 1991. Od 2004 roku Bułgaria jest członkiem NATO, a od 2007 - Unii Europejskiej.

Bułgaria jest państwem unitarnym złożonym z 28 obwodów. Zgodnie z konstytucją z 12 lipca 1991 Bułgaria jest republiką, w której głową państwa jest prezydent wybierany na jednej karcie razem z wiceprezydentem w bezpośrednich wyborach. Szefem rządu jest premier. Organem władzy ustawodawczej jest jednoizbowe, 240-osobowe Zgromadzenie Narodowe. W Bułgarii mieszka 7, 3 miliona ludzi, z czego 84% to Bułgarzy. Największe mniejszości narodowe to Turcy (9, 3%) i Romowie (4, 7%). Religią dominującą jest prawosławie.

Więcej na temat Bułgarii...

Artykuł Miesiąca edytuj

Wasił Radosławow (bułg. Васил Христов Радославов ; ur. 27 lipca 1854 w Łoweczu, zm. 21 października 1929 w Berlinie) – bułgarski prawnik i polityk, lider Partii Liberalnej (1887-1918), deputowany do Zwyczajnego Zgromadzenia Narodowego 2. (1880) 4. (1884-1886), 8. (1894-1896), 10. (1899-1900), 15. (1911-1913), 16. (1913) i 18. kadencji (1919-1920) oraz Wielkiego Zgromadzenia Narodowego 3. (1886-1887) i 5. kadencji (1911), minister sprawiedliwości (1884-1886 i 1894), spraw wewnętrznych (1886-1887 i 1899-1900), spraw wewnętrznych i zdrowia publicznego (1913-1915), oświaty narodowej (1894), spraw zagranicznych i wyznań wiary (1915-1918), dwukrotnie premier Bułgarii (1886-1887 i 1913-1918).

Radosławow, najmłodszy premier w historii Bułgarii, zdecydowanie dążył do ograniczenia wpływów rosyjskich, co w okresie I wojny światowej zawocowało bliską współpracą z Niemcami i Austro-Węgrami. Po wojne został uznany winnym klęski Bułgarii i otrzymał karę dożywotniego więzienia. Jako lider nacjonalistycznego skrzydła Partii Liberalnej, tzw. radosławistów, opowiadał się za odważnymi reformami gospodarczymi i społecznymi, takimi jak obniżenie podatków, zapewnienie bezpłatnego szkolnictwa i pomocy medycznej oraz umocnienie krajowych struktur samorządowych.

Czytaj całość...

Zdjęcie Miesiąca edytuj

Konferencja prasowa przyszłego premiera Bojka Borisowa w czasie wyborów parlamentarnych, lipiec 2009

Polityka edytuj

Zgromadzenie Narodowe - jest od 1879 roku najwyższym organem władzy ustawodawczej w Bułgarii. Stanowi jedyną izbę bułgarskiego parlamentu. Składa się z 240 deputowanych, wybieranych w wyborach powszechnych, równych, bezpośrednich i proporcjonalnych, w głosowaniu tajnym.

Kadencja Zgromadzenia trwa cztery lata; rozpoczyna się w dniu pierwszego posiedzenia nowo wybranego Zgromadzenia (które zwołuje prezydent) i trwa do dnia poprzedzającego dzień zebrania się Zgromadzenia następnej kadencji.

Od 14 lipca 2009 roku Przewodniczącą Zgromadzenia Narodowego jest Cecka Caczewa (GERB), pierwsza kobieta na tym stanowisku w historii.

Czytaj całość... • Archiwum... • Polityka

Literatura i sztuka edytuj

Presławska szkoła piśmiennicza - pierwsza szkoła piśmienniczą w Bułgarii, utworzona przez krąg pisarzy, tworzących w języku staro-cerkiewno-słowiańskim, począwszy od IX w. aż do upadku Presławia, spalonego przez bizantyjskiego cesarza Jana Tzimiskesa w 972 r.

Szkoła presławska była ważnym ośrodkiem literackim i kulturalnym pierwszego państwa bułgarskiego a także wszystkich Słowian południowych. Działali tu pisarze i twórcy tej klasy co Konstantyn Presławski, Jan Egzarcha, Czernorizec Chrabyr czy Prezbiter Kozma. Imiona te są nierozdzielnie związane z początkami piśmiennictwa staro-cerkiewno-słowiańskiego, wpisuje się je również w dzieje literatury bułgarskiej.

Czytaj całość... • Archiwum... • Kultura • Literatura

Sport edytuj

Dimityr Berbatow (ur. 30 stycznia 1981) - bułgarski piłkarz, występujący na pozycji napastnika. Był zawodnikiem CSKA Sofia oraz klubów zagranicznych: Bayeru Leverkusen, Tottenhamu Hotspur, a od lata 2008 gra w Manchesterze United. Oprócz licznych trofeów w rozgrywkach krajowych, dwukrotnie dotarł do finałów Ligi Mistrzów.

W 2007 roku został kapitanem reprezentacji Bułgarii, z którą wystąpił na nieudanym Euro 2004. Jest uznawany za lidera kadry oraz następcę słynnych bułgarskich napastników: Christa Bonewa oraz Christa Stoiczkowa. Dla drużyny narodowej strzelił już 46 goli i tylko o jedną bramkę ustępuje liderowi klasyfikacji, Bonewowi.

Czytaj całość... • Archiwum... • Sport w Bułgarii

Aktualności edytuj

Aktualności z Bułgarii

15.10.2009: W ostatnim meczu eliminacji do Mundialu 2010 piłkarska reprezentacja Bułgarii pokonała 6:2 Gruzję. W swojej grupie kwalifikacyjnej Bułgarzy zajęli trzecie miejsce.FIFA

15.10.2009: Oficjalną wizytę w Bułgarii rozpoczął premier Włoch Silvio Berlusconi. Podczas spotkania z prezydentem Georgim Pyrwanowem powiedział: "Moja sympatia do Bułgarii przemieniła się w miłość". Novinite

13.10.2009: Liderzy wszystkich partii prawicowych, zasiadających w Zgromadzeniu Narodowym, potwierdzili, że w listopadowych wyborach na burmistrza Sofii poprą kandydatkę rządzącego GERBu Jordankę Fandakową, obecną minister edukacji. Jej kontrkadydatem będzie socjalista Georgi Kadijew, były wiceminister finansów w rządzie Sergieja Staniszewa. Komentatorzy przewidują zwycięstwo Fandakowej już w pierwszej turze.Sofia Echo