Ludy Morza

Ludy Morza (egip. perasata) – termin wymyślony przez archeologa Gastona Maspero na określenie luźnej konfederacji plemion, które weszły na scenę historyczną w XIII w. p.n.e.

Zapis "Ludy Morza" (n3 ḫ3t.w n p3 ym) egipskim pismem hieroglificznym:

Plemiona pochodziły prawdopodobnie z Azji Mniejszej, Krety i wysp Morza Śródziemnego, skąd rozpoczęły ekspansję na wybrzeża - Anatolii, Syrii, Palestyny, Egiptu i Cypru. Egipskie inskrypcje wśród Ludów Morza wymieniają: Pulesati (byli to z całą pewnością Filistyni, jest to jedyna pewna identyfikacja), Lukka (być może Likijczycy), Akaiwasha (lub Ekewesh) i Danuna (często identyfikowani z Achajami i Danaami, czyli nazwami, którymi Homer określa Greków), Shardana (być może Sardowie zamieszkujący później na Sardynii), Tursza lub Tersh (raczej Etruskowie), Shekelesh (być może Sykulowie zamieszkujący później na Sycylii), Tjekker (być może cypryjscy Teukrowie). Po połączeniu z plemionami libijskimi zdolni byli wystawić armię liczącą 16 000 wojowników. Pierwszy najazd Ludów Morza na Egipt odparł w bitwie pod Memfis około 1220 p.n.e. faraon Merenptah.

Szereg walk z Ludami Morza toczył faraon Ramzes III, który w 1190 r. p.n.e. stoczył z nimi zwycięską bitwę nad peluzyjską odnogą Nilu. Sceny z tych walk są przedstawione na ścianach świątyni w Medinet Habu. Około 1200 r. p.n.e. Ludy Morza zaatakowały i zajęły Hattusę - stolicę państwa hetyckiego, przyczyniając się do upadku Hetytów. Po klęsce w Egipcie Ludy Morza, wśród których byli także biblijni Filistyni, zaatakowały Kanaan, wchodząc w długotrwały konflikt z Izraelitami.

Bibliografia

• Tadeusz Łoposzko, Wielka Wędrówka Ludów na przełomie XIII/XII wieku przed n.e., [w:] "Meander" R. 29 (1974), s. 149-161.