Witaj

Jezioro Białe Augustowskie – Wiki

Jezioro Białe Augustowskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Jezioro Białe Augustowskie
Białe, Krechowieckie
Państwo  Polska
Powierzchnia 4, 8 km²
Wymiary 6 × 1, 35 km
Głębokość
• średnia
• maksymalna
8 m
30 m
Wysokość lustra 122 m n.p.m.
Miejscowości nadbrzeżne Augustów, Przewięź
Rodzaj jeziora rynnowe
Położenie na mapie hydrograficznej Polski NE
Polska hydrografia NE.png
"Jezioro Białe Augustowskie"
Jezioro Białe Augustowskie
53°51′51.8″N 23°01′56″E / 53.864389, 23.03222Na mapach: 53°51′51.8″N 23°01′56″E / 53.864389, 23.03222
Zdjęcia i grafiki w Commons Zdjęcia i grafiki w Commons

Jezioro Białe Augustowskie[1] – jezioro w Augustowie. Inne nazwy: Jezioro Białe lub Krechowieckie[2].

Jezioro ma powierzchnię 480 ha. Linia brzegowa jest dobrze rozwinięta z licznymi zatokami (Orzechówka, Tartaczna, Wierszowiec) i półwyspami (południowy brzeg - Pień, Dąbek, Lisi Ogon, północny brzeg - Ostry Róg). Brzegi są w większości wysokie i suche, porośnięte lasem sosnowym. Na jeziorze znajdują się 4 wyspy (łączna powierzchnia - 1, 5 ha).

Białe zalicza się do typu jezior rynnowych. Rozciąga się równoleżnikowo. Dno urozmaicone jest przegłębieniami i wzniesieniami, biegnącymi zgodnie z rozciągłością jeziora. Wzdłuż jeziora ciągnie się oz. Półwyspy Dąbek i Lisi Ogon stanowią jego wierzchołki. Lisi Ogon jest jedną z najlepiej wykształconych tego typu form w okolicach Augustowa.[3]

[edytuj] Położenie

Od zachodu Białe łączy się z jeziorem Necko (przez rzeczkę Klonownica). We wschodniej części - z jeziorem Studzieniczne (przez śluzę Przewięź) oraz jeziorkiem Staw Wojciech (przez niewielki ciek wodny).

Jezioro znajduje się w granicach administracyjnych Augustowa (zabudowa miejska rozciąga się na płd.-zach. od jeziora). Nad płd.-wsch. brzegiem położona jest miejscowość Przewięź. W pobliżu Przewięzi znajduje się osiedle Wojciech - do roku 1973 samodzielna wieś, obecnie część administracyjna Augustowa[4].

Jezioro Białe leży na szlaku Kanału Augustowskiego (6, 7 km - od 36, 7 km do 43, 4 km kanału)[5]. Obok zachodniego brzegu jeziora biegnie linia kolejowa nr 40 (przystanek kolejowy Augustów Port) oraz droga krajowa nr 8. W Przewięzi, przez most drogowy na śluzie Przewięź, prowadzi droga krajowa nr 16.

W roku 1973 włączone do administracyjnych granic Augustowa.

[edytuj] Geneza nazwy

Pierwsze wzmianki o nazwie jeziora pochodzą z XVI wieku gdy owe pustkowie penetrowali wojowie Mendoga i Gedymina. Leszek Czarny w zwycięskiej bitwie miał rozgromić Jaćwingów. Prawdopodobnie wówczas jezioro nazwano Białym z powodu niezliczonej ilości białego ptactwa wodnego osiadłego na brzegach i unoszącego się nad taflą jeziora. Pochodzenia nazwy jeziora dopatrywano się też w bardzo jasnym, niemal białym kolorze jego dna.

[edytuj] Turystyka

W pobliżu jeziora Białego znajdują się w hotele, ośrodki wypoczynkowe, kwatery prywatne i pola namiotowe. Po jeziorze kursują statki wycieczkowe Żeglugi Augustowskiej[6].

Nad zachodnim brzegiem jeziora na półwyspie Pień przy zatoce Orzechówka stoi zabytkowy[7] budynek z 1935 r., w którym przed 1939 mieścił Oficerski Yacht Club .

Na półwyspie Dąbek znajduje się tablica pamiątkowa, poświęcona 500 radzieckim jeńcom zamordowanym w czasie II wojny światowej. W pobliżu stoi duży drewniany budynek, tzw. Willa Prezydenta, w dwudziestoleciu międzywojennym siedziba Yacht-Klubu Rzeczypospolitej Polskiej, w którym wypoczywał m.in. prezydent Ignacy Mościcki.

[edytuj] Gospodarka

Do końca XIX w. nad jeziorem nie było większych zabudowań. Wykorzystywane było tylko w celach gospodarczych (rybołówstwo, spław drewna i towarów szlakiem kanału Augustowskiego). Wg spisu jezior z 1596 r. w Białym występowały m.in. gatunki ryb: szczupak, leszcz, sielawa, okoń, węgorz, sudak.[8]. W roku 1894 w lesie przylegającym do jeziora rozpoczęto budowę koszar wojsk rosyjskich, zaś w latach 1897-1898 obok jeziora poprowadzono linię kolejową. Wille letniskowe zaczęły powstawać w 1912 r. lesie obok stacji kolejowej Augustów. Niemcy, okupujący miasto w czasie I wojny światowej, zbudowali w 1916 w dzielnicy Lipowiec duży tartak, w którym obrabiano drewno pozyskiwane z Puszczy Augustowskiej. Zatoka Tartaczna stała się magazynem drzewa spławianego tu Kanałem Augustowskim.

[edytuj] Ciekawostki

  • W latach 30. XX w. żołnierze I Pułku Ułanów Krechowieckich rozgrywali wokół jeziora wyścig kolarski na dystansie 22 km.
  • W osadzie Wojciech nad jeziorem Białym Władysław Ślesicki nakręcił nagradzany na festiwalach film dokumentalny Płyną tratwy - opowieść o chłopcu, który dorastając musi porzucić życie w lesie i na jeziorach, by zostać pracownikiem tartaku.[9]
  • Na dnie jeziora znajdują się dwa wraki drewnianych łodzi. Jedna z nich to prawdopodobnie płaskodenna barka o długości ok. 20 m. Druga mogła być barką służącą do przewozu turystów po jeziorze.[10]

[edytuj] Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Komisja Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych: Hydronimy. Izabella Krauze-Tomczyk, Jerzy Ostrowski (oprac. red). T. 1. Cz. 2: Wody stojące. Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2006, s. 11. ISBN 83-239-9607-5. [dostęp 2010-11-19]. 
  2. ↑ Nazwa nadana w 1934 r. na cześć stacjonującego w Augustowie 1 Pułku Ułanów Krechowieckich w uznaniu zasług włożonych w rozwój miasta. Obecnie nazwa nie jest używana. Zob.: Jarosław Szlaszyński, Andrzej Makowski: Augustów. Monografia historyczna. Augustów: Urząd Miejski w Augustowie, 2007, s. 534-535. ISBN 978-83-925620-0-9. 
  3. ↑ Andrzej Ber: Pojezierze Suwalsko-Augustowskie.Przewodnik geologiczny. Warszawa: Wydawnictwo Geologiczne, 1981. 
  4. ↑ Jarosław Szlaszyński, Andrzej Makowski: op. cit.. s. 676. 
  5. ↑ Krajobraz kulturowy Kanału Augustowskiego. Warszawa: Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu, 1999, s. 12. ISBN 83-85548-73-4. 
  6. ↑ Żegluga Augustowska - opis tras. [dostęp 2010-11-20].
  7. ↑ Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych - województwo podlaskie (pol.). 2011-12-31. [dostęp 2010-11-23].
  8. ↑ Jarosław Szlaszyński, Andrzej Makowski: op. cit.. s. 107. 
  9. ↑ Anatol Batura: Augustów i okolice. Białystok: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1981, s. 51-52. 
  10. ↑ Adam Lasota: Co skrywają wody augustowskich jezior.... [dostęp 2010-11-24].

[edytuj] Bibliografia

  • Jarosław Szlaszyński, Andrzej Makowski: Augustów. Monografia historyczna. Augustów: Urząd Miejski w Augustowie, 2007. ISBN 978-83-925620-0-9. 
  • Irena Batura, Wojciech Batura: Po Ziemi Augustowskiej. Przewodnik dla turysty i wczasowicza. Suwałki: Wydawnictwo "Hańcza", 1993. ISBN 83-900828-3-7. 
  • Magazyn turystyczny Lato, wyd. Inicjatywa Gospodarcza JARUN.

Home Page, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Białowieża mini inteligentny dom pelleve skuteczność facebook zdjęcia