Efekt kobry

Efekt kobry występuje, gdy podjęte w danym celu działania powodują efekt odwrotny do zamierzonego.

Kobra indyjska

Termin ten jest używany w polityce gospodarczej, aby zilustrować sytuację, gdy akcje podjęte w celu rozwiązania konkretnego problemu gospodarczego nie były adekwatne do zaistniałego problemu i nie dość, że go nie rozwiązują, to pogarszają stan rzeczy. Zwrot "Efekt kobry" po raz pierwszy w literaturze pojawił się w książce pod tym samym tytułem autorstwa Horsta Sieberta - niemieckiego ekonomisty, byłego członka Niemieckiej Rady Ekspertów Ekonomicznych - idea ta została wspomniana m.in. w opracowaniu na temat działań w rosyjskiej polityce gospodarczej.

Geneza

Termin "Efekt kobry" odnosi się do okresu rządów Wielkiej Brytanii w Indiach, gdy jedna z południowych prowincji została dotknięta plagą kobr. Węże te rozmnożyły się do tego stopnia, że można je było spotkać na ulicach, targach a nawet w domach. Władze brytyjskie zdecydowały się wyznaczyć nagrodę pieniężną za każdą przyniesioną głowę kobry. Początkowo przynosiło to oczekiwany skutek i populacja kobr znacznie spadła, jednak ludzie parający się chwytaniem węży, aby zwiększyć swoje zarobki, zajęli się hodowlą gadów - tym samym węże ponownie pojawiły się wszędzie w większej, niż przedtem, ilości. Działania mające na celu zlikwidowanie problemu, tylko go zaostrzyły.