Archikatedra Chrystusa Króla w Katowicach

Dane świątyni
Architekt	Z. Gawlik i F. Mączyński
Świątynia; • materiał bud.	; • dolomit śląski
Kopuła; • liczba kopuł	; 2 jedna nad drugą

Historia
Data powołania	1938
Data zakończenia budowy	1927-55

	Archikatedra Chrystusa Króla w Katowicach
	archikatedra
	A/1658/97 z 15.12.1997 r.
	; Archikatedra katowicka
Państwo	Polska
Miejscowość	Katowice
Wyznanie	katolickie
Kościół	rzymskokatolicki
Wezwanie	Chrystusa Króla
Historia
Data powołania	1938
Data zakończenia budowy	1927-55
Dane świątyni
Architekt	Z. Gawlik i F. Mączyński
Świątynia; • materiał bud.	; • dolomit śląski
Kopuła; • liczba kopuł	; 2 jedna nad drugą
	Położenie na mapie Polski ; Archikatedra Chrystusa Króla w Katowicach
	50°15′05.72″N 19°01′08.85″E / 50.2515889, 19.019125Na mapach: 50°15′05.72″N 19°01′08.85″E / 50.2515889, 19.019125
	Multimedia w Wikimedia Commons

Archikatedra Chrystusa Króla w Katowicach – zbudowana w latach 1927−1955 w stylu klasycyzującym wg projektu architektów Z. Gawlika i F. Mączyńskiego^[2].

[edytuj] Historia

Do budowy katedry przystąpiono oficjalnie 5 czerwca 1927. Pierwszym magister fabricae a zarazem przewodniczącym Komitetu Budowy Katedry w Katowicach wybrany został ks. dr Emil Szramek^[3]. Kamień węgielny wmurowano 4 września 1932. W uroczystości uczestniczyli: abp Adam Stefan Sapieha, bp Antoni Szlagowski, bp Bernard Dembek, nuncjusz abp Francesco Marmaggi, wojewoda Michał Grażyński i członkowie kapituły katedralnej^[4]. Projekt przedwojennych architektów na skutek decyzji władz wojewódzkich Polski Ludowej uległ później modyfikacji (m.in. aż o 38 m obniżono kopułę i ostatecznie katedra osiągnęła wys. 64 m, dł. 101 m, szer. 50 m). Główny wpływ na zmniejszenie kopuły miał formalnie zastępujący biskupów katowickich ks. Jan Piskorz (ksiądz patriota, posłuszny komunistycznym władzom)^[5]. Jej mury wzniesiono z dolomitu wydobywanego i obrabianego w kamieniołomach Imielina (woj. śląskie). Archikatedra Chrystusa Króla jest największą archikatedrą w Polsce.

Konsekracji świątyni dokonał 30 października 1955, podczas tzw. wysiedlenia biskupów katowickich, ordynariusz częstochowski Zdzisław Goliński. Dnia 20 czerwca 1983 w katowickiej katedrze gościł papież Jan Paweł II. Dziewięć lat później w obecności biskupów śląskich odczytano w niej bullę Totus Tuus Poloniae Populus z 25 marca 1992, erygującą metropolię katowicką i tworzące archikatedrę.

W archikatedrze wręczana jest każdego roku nagroda Lux ex Silesia.

W krypcie Archikatedry Chrystusa Króla w Katowicach pochowani zostali śląscy biskupi: Arkadiusz Lisiecki, Stanisław Adamski oraz Herbert Bednorz.

Archidiecezja katowicka obchodzi wspomnienie liturgiczne rocznicy poświęcenia kościoła metropolitalnego 30 października.

Rządcy i proboszczowie parafii katedralnej

Ks. Karol Skupin, administrator (1938−1939)
Ks. Stefan Szwajnoch, kuratus (X 1939)

Archikatedra Chrystusa Króla w Katowicach

Krypta archikatedry

W czasie II wojny światowej parafią zarządzali:

Ks. Karol Skupin (X 1939)
Ks. Rudolf Adamczyk (XI 1939−1941)
Ks. Franciszek Woźnica (II 1941−IV 1945)
Ks. Wilhelm Lizura (V 1941−II 1945)

Po wojnie parafią zarządzał ks. Rudolf Adamczyk W czasie jego uwięzienia w latach 1952-1956 parafią zarządzali:

Ks. Franciszek Pisula (I 1952−I 1953)
Ks. Józef Koterla (1953−XI 1956)

Po powrocie biskupów z wygnania do diecezji parafią zarządzali

Ks. Rudolf Adamczyk (1956−1973, proboszcz od 1958)
Ks. Henryk Zganiacz, proboszcz (1973−1998, od 1998 emerytowany proboszcz)
Ks. Stanisław Puchała, proboszcz (1998−nadal)

Obecni wikariusze w parafii:

Ks. Mirosław Dubiel
Ks. Michał Anderko
Ks. Jacek Plech

Z tej parafii pochodzi biskup Piotr Libera − w latach 1997−2007 biskup pomocniczy katowicki, obecnie ordynariusz płocki.

Przypisy

↑ Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych - województwo śląskie (pol.). 2011-12-31. [dostęp 2010-12-31].
↑ Wojewódzki Program Opieki nad Zabytkami w województwie śląskim na lata 2010−2013 (pol.) www.slaskie.pl [dostęp 2011-07-19]
↑ Dorota Głazek: Historia budowy katedry w Katowicach. W: Stanisław Markowski, Stanisław Puchała, Anna Liskowacka: Katedra Chrystusa Króla w Katowicach. Katowice: Parafia Katedralna Chrystusa Króla : "Telemach", 2000, s. 109. ISBN 83-913632-0-1.
↑ Jerzy Myszor: Historia diecezji katowickiej. Katowice: [Kuria Metropolitalna], 1999, s. 101. ISBN 83-86922-60-5.
↑ Michał Smolorz. Z historii budowy katedry w Katowicach: Opus Dei czy zbieg przypadków?. „Z Tej ziemi: Śląski kalendarz katolicki”. 1985. S. 59-60. ISSN 0239-5630.

Portal:
Katowice

[edytuj] Bibliografia

Sztuka Górnego Śląska od średniowiecza do końca XX wieku, red. Ewa Chojecka, wydawca: Muzeum Śląskie, Katowice 2004, ISBN 83-87455-77-6, s. 392.
Jerzy Moskal: ... Bogucice, Załęże et nova villa Katowice − Rozwój w czasie i przestrzeni. Katowice: Wydawnictwo Śląsk, 1993, s. 42. ISBN 83-85831-35-5.

[edytuj] Linki zewnętrzne

[zabytek-0] Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych - województwo śląskie (pol.). 2011-12-31. [dostęp 2010-12-31].

[1] Wojewódzki Program Opieki nad Zabytkami w województwie śląskim na lata 2010−2013 (pol.) www.slaskie.pl [dostęp 2011-07-19]

[2] Dorota Głazek: Historia budowy katedry w Katowicach. W: Stanisław Markowski, Stanisław Puchała, Anna Liskowacka: Katedra Chrystusa Króla w Katowicach. Katowice: Parafia Katedralna Chrystusa Króla : "Telemach", 2000, s. 109. ISBN 83-913632-0-1.

[3] Jerzy Myszor: Historia diecezji katowickiej. Katowice: [Kuria Metropolitalna], 1999, s. 101. ISBN 83-86922-60-5.

[4] Michał Smolorz. Z historii budowy katedry w Katowicach: Opus Dei czy zbieg przypadków?. „Z Tej ziemi: Śląski kalendarz katolicki”. 1985. S. 59-60. ISSN 0239-5630.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

Wikipedia

Twoja encyklopedia

Witaj

Archikatedra Chrystusa Króla w Katowicach

Spis treści

[edytuj] Historia

Przypisy

[edytuj] Bibliografia

[edytuj] Linki zewnętrzne